Η Παναγία Σουμελά στη Σύρο

Το ιερό σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού υποδέχεται η Σύρος στις 27 Μαίου 2017 και ώρα 18.30, στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου  

Μετά την υποδοχή Της και τον εσπερινό θα ακολουθήσει χορευτικό πρόγραμμα με ποντιακούς χορούς από το σύλλογό μας καθώς και το σύλλογο ΄΄Καύκασος΄΄ του Αιγάλεω και την Ενωση Ποντίων Ζωγράφου.

Η Ιερά Εικόνα την επομένη , Κυριακή 28 Μαίου θα βρίσκεται στον ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου και θα παραμείνει καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας για προσκύνημα από τους πιστούς.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε το site της Ιεράς Μητρόπολης Σύρου
http://www.imsyrou.gr/images/stories/Anakoinoseis_Scroll/22052017.pdf

Λαμπαδηφορία στην Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Με ιδιαίτερη συγκίνηση πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από το σύλλογό μας.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν την Παρασκευή 19 Μαίου με την καθιερωμένη λαμπαδηφορία.

Η πομπή η οποία ξεκίνησε από την πυροσβεστική , διήλθε δια μέσω της παραλιακής και κατέληξε στη θέση Νησάκι όπου τελέστηκε η επιμνημόσυνη δέηση από τους Αρχιμανδρίτη π.Νικόλαο Γαβαλά (του ιερού ναού της Αναστάσεως)  και π. Κωνσταντίνο Κοντό (του ιερού ναού της Κοίμησης) . Μετά το πέρας πραγματοποιήθηκε ρίψη στεφάνου στη θάλασσα στη μνήμη των χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου που έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας.

Στη συνέχεια το λόγο πήρε η πρόεδρος του συλλόγου κ. Ουρανία Πανταζίδου η οποία διάβασε ένα κείμενο , το οποίο έγραψε η ίδια και το οποίο στηριζόταν σε προσωπική μαρτυρία οικείου της προσώπου.

Η λιτή τελετή ολοκληρώθηκε με τον εθνικό ύμνο.

Την πομπή όπως κάθε χρόνο συνόδευσαν αντιπροσωπία βαθμοφόρων της ΠΕ Κυκλάδων, παρουσία του Περιφερειακού Εφόρου Κυκλάδων κ. Νεκτάριου Αλυφαντή καθώς και σκάφη του Ομίλου Φουσκωτών Σύρου . Μεταξύ άλλων στην τελετή παραβρέθηκε ο πρόεδρος του συλλόγου Μικρασιατών Σύρου και η πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου της Αναστάσεως.

2.   Την Κυριακή 21 Μαίου ο σύλλογος συμμετείχε στις εκδηλώσεις Μνήμης που διοργάνωσε η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με επιμνημόσυνη δέηση στον ιερό ναό των ταξιαρχών και κατάθεση στεφάνων από φορείς του νησιού στο μνημείο Μικρασιατικής Μνήμης στον Ξηρόκαμπο. Η πρόεδρος του συλλόγου, στη σύντομη ομιλία της, αναφέρθηκε στα γεγονότα της κατάληψης της Τραπεζούντας από τους Ρώσους και το πως αυτή αλλά και στη συνέχεια η Επανάσταση των μπολσεβίκων επηρέασε τον ελληνισμό του Πόντου.

Παρακάτω βρίσκονται καταχωρημένες οι δυο ομιλίες της κ. Πανταζίδου.

α. 19 Μαίου Λαμπαδηφορία  (Προσωπική μαρτυρία)

Μια μικρή ιστορία  θέλω να πω σήμερα , μέρα που είναι . Ως ένα θυμίαμα στη μνήμη των χιλιάδων θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (19 Μαίου 1919).

Τη θεία Ανάστα την είχα γνωρίσει όταν ήμουν  παιδί. Τώρα που πήγα στην ιδιαίτερη πατρίδα μου την Αλεξανδρούπολη άκουσα να μιλούν γι΄ αυτήν. Κάθισα και έγραψα μια μικρή ιστορία με τη διαδρομή της , από τον Πόντο στην Ελλάδα. Μέσα από την ιστορία της θα κατανοήσουμε ίσως γιατί  εμείς στο σύλλογο των Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου  ΄΄Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ΄΄  πραγματοποιούμε τη λαμπαδηφορία με την επιμνημόσυνη δέηση καθώς και τη ρίψη στεφάνου στη θάλασσα.

Η Ανάστα ήταν από ένα χωριό της Σαμψούντας. Είχε άλλα  τέσσερα αδέλφια.  Ζούσαν ήσυχα στο χωριό τους, είχαν τον τρόπο τους. Μα ήρθαν χρόνια δίσεκτα. Οι τούρκοι πήραν την απόφαση να αφανίσουν τους χριστιανούς της Ανατολής. Ξαπέστειλαν τα σκυλιά τους, τους Τσέτες , που με τον αρχηγό τους τον Τοπάλ Οσμάν,  λεηλάτησαν, βίασαν, αφάνισαν τους χριστιανούς της περιοχής της Σαμψούντας.

Το σχέδιο της οριστικής σφαγής και Γενοκτονίας της ράτσας μας δόθηκε στις 19 Μαίου 1919 , όταν ο Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα. Αφθονο ήταν το αίμα των χριστιανών που χύθηκε. Αλλοι πάλι οδηγήθηκαν στα ΄΄αμελέ ταμπουρού΄΄ , στα τάγματα εργασίας δηλαδή και χάθηκαν στις πορείες θανάτου.

Η οικογένεια της Ανάστας αφανίστηκε στους μεγάλους διωγμούς. Απέμεινε η ίδια και ο μικρότερος αδελφός της. Τα δυο παιδιά με κάποια συγγενή τους   ξεκίνησαν  από το χωριό , μαζί με άλλους συγχωριανούς τους,  για να φτάσουν στο λιμάνι, στον Εύξεινο Πόντο. Ηλπιζαν να βρουν κάποιο πλοίο , να τους πάρει στην Ελλάδα.

Τέσσερις μήνες περιπλανήθηκαν . Περπάτησαν ατελείωτα κάτω από γεφύρια. μέσα από νερά και καλαμιές. Τρώγανε ότι βρίσκανε στο δρόμο τους. Οι τούρκοι καιροφυλακτούσανε σε κάθε τους βήμα. Μια μέρα , ο παππάς που ήταν μαζί τους,  είπε σε μια γυναίκα που κρατούσε το  μωρό στην αγκαλιά της ή να φύγει ή να το πνίξει στο ποτάμι.

- Για να μην μας προδώσει το κλάμα του μωρού , της είπε.

Η γυναίκα , παρ΄ όλο τον πόνο της , έπνιξε το παιδί της στο ποτάμι.

Η Ανάστα μαζί με τους άλλους συνέχισαν το δρόμο τους. Μετά από κακουχίες τεσσάρων μηνών κατάφεραν επιτέλους να φτάσουν στα παράλια του Εύξεινου Πόντου. Επιβιβάστηκαν σε πλοίο το οποίο θα τους έφερνε στην Ελλάδα. Στη διαδρομή θέριζαν οι αρρώστιες. Οσοι πέθαιναν,  τους έριχναν στη θάλασσα.

Η Ανάστα δε θα ξεχνούσε ποτέ μια σκηνή που διαδραματίστηκε δίπλα της. Ο ήλιος έγερνε στη δύση του. Το σκοτάδι δε θα αργούσε να τυλίξει για άλλη μια νύχτα το καράβι. Το σκοτάδι πάντα τη φόβιζε , έβλεπε παράξενες σκιές , σκιές τρομακτικές λες και έρχονταν να την κατασπαράξουν . Η θάλασσα και ο ουρανός σφιχταγκάλιαζαν το πλοίο , το οποίο ανεβοκατέβαινε αργά στα κύματα. Το χρώμα ουρανού και θάλασσας γίνονταν ένα στο σκοτάδι.

Δίπλα της ακούστηκε μια κοριτσίστικη  φωνή.

- Μάνα, μάνα ξύπνα . Η γυναίκα δε σάλευε. Την έσπρωξε πιο δυνατά, το κεφάλι της έπεσε από τον μπόγο όπου ήταν στερεωμένο, έγειρε στο πλάι. Το κορίτσι έβαλε τα κλάματα. Κατάλαβε ότι κάτι σοβαρό συνέβη στη μάνα της.

- Μάνα, μάνα, ξύπνα , μίλα μου…

Νεκρική σιγή γύρω. Χιλιάδες ψυχές ξέχασαν για λίγο το δικός τους πόνο και αφουγκράζονταν το κλάμα του κοριτσιού. Το κορίτσι αγκάλιασε το σώμα της μάνας. Ανασήκωσε το κεφάλι της , το έφερε  κοντά στο πρόσωπό της

- Μάνα , ξύπνα, μη μ΄ αφήνεις μόνη , μόνη είμαι μάνα στον κόσμο, μόνο εσένα έχω. Ολους τους έχασα , όλους...

Τα μάτια του κοριτσιού ήταν γεμάτα δάκρυα. Εκλαιγε και ανάμεσα στα αναφιλητά της σιγοψιθύριζε

- Μανίτσα μ', μανίτσα μ', μερ εφέκες με και πας, μανίτσα μ', μικρόν ορφανόν εφέκες με.

Κουνούσε τη μάνα στα χέρια σαν να νανούριζε την κούκλα της . - Ξύπνα μάνα μ΄, φοούμαι …

Την πλησίασαν δυο γεροδεμένοι άνδρες από το πλήρωμα του πλοίου. Τα χέρια του κοριτσιού δεν αντέδρασαν , έπεσαν στο πλάι . Πήραν τη γυναίκα από την αγκαλιά της και τη μετέφεραν στην άκρη του πλοίου. Ενας παπάς διάβασε μια ευχή.

- Αιωνία σου η μνήμη αδελφή. Την σήκωσαν και πάλι στα χέρια και την έριξαν  στη θάλασσα.

Το ουρλιαχτό του κοριτσιού τους τρόμαξε. Και ύστερα σιωπή. Ακόμη και τα δάκρυα στέρεψαν στα μάτια τους. Οι άνθρωποι έγειραν τα κεφάλια τους. Δεν είχαν άλλη δύναμη να μιλήσουν, να κλάψουν , να παραπονεθούν, να τραγουδήσουν. Το πλοίο συνέχιζε το ταξίδι του.  

Οι μέρες τους φαίνονταν ατελείωτες. Μερόνυχτα έβλεπαν μόνο ουρανό και θάλασσα. Κάποτε είδαν από μακριά στεριά. Τους είπαν πως ήταν το νησί Λευκάδα. Λαχταρούσαν οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες να πιάσουν λιμάνι, να πατήσουν λίγη στεριά . Αντί γι΄ αυτό τους κράτησαν για σαράντα περίπου μέρες στο πλοίο , σε καραντίνα.

Μετά από 40 μέρες το πλοίο πλησίασε στο λιμάνι για να τους αποβιβάσει. Με έκπληξη είδαν πολλούς ανθρώπους να τους περιμένουν εκεί. Αναθάρρησαν , σκέφτηκαν ότι τα αδέλφια μας οι Ελληνες κατέβηκαν στο λιμάνι για να τους υποδεχτούν. Μα όσο πλησίαζαν  τόσο η αγωνία τους μεγάλωνε. Τα λόγια και οι διαθέσεις δεν ήταν ανθρώπων που σε καλοδέχονται.

- Τουρκόσποροι, να φύγετε , φώναζαν.

Αυτοί τους κοίταζαν με απορία,  κοιτιόντουσαν μεταξύ τους, νόμιζαν ότι κάποιοι τούρκοι βρίσκονταν  ανάμεσά τους. Μα σαν κατάλαβαν ότι τουρκόσπορους αποκαλούσαν τους ίδιους , έσκυψαν το κεφάλι ταπεινωμένοι.

- Ελληνες είμαστε, τους έλεγαν.

Το κλίμα δε τους σήκωνε. Πολλοί πήραν πάλι των οματιών τους  και έφυγαν σε αναζήτηση άλλης πατρίδας. Η Ανάστα με το μικρό αδελφό της και τη γυναίκα που μέχρι τότε τα είχε μαζί της έφυγαν για τη Δράμα. Εκεί άκουσαν ότι υπήρχαν χωράφια και καπνά. Όμως τα παιδιά δεν περνούσαν καλά,. Η γυναίκα τα κακομεταχειρίζονταν. Τότε , ένας ξάδελφος του πατέρα τους  τα πήρε μαζί του και πήγανε στην Ξάνθη.

Εκεί μια μέρα έφτασε ένα όμορφο παλικάρι. Ο Σταύρος . Ζητούσε να παντρευτεί μια προσφυγοπούλα από του Πόντου τα μέρη.

Είδε την Ανάστα, 14 χρονών λυγερόκορμο κορίτσι ήταν και αυτός μόλις 18. Παντρεύτηκαν .Δεν ήταν εύκολη η ζωή τους. Φτώχεια και αγώνας για επιβίωση. Και ύστερα ήρθαν τρία παιδιά.Και ρίζωσαν στον τόπο. Και ανάθρεψαν τα παιδιά τους και αυτά έκαναν τα δικά τους παιδιά.

Η Ανάστα πέθανε το 2011 σε ηλικία 97 χρονών . Αυτή ήταν η ιστορία της μικρής Ανάστας. Χιλιάδες ήταν τα παιδιά που γνώρισαν το σκληρό πρόσωπο της προσφυγιάς.

Ε, κιτί χρόνια… Να μην ξαναζήσει η ράτσα μας τέτοια χρόνια. 

ΤΕΛΟΣ

β. Ομιλία στον ιερό ναό Ταξιαρχών στις 21 Μαίου

Μόλις δύο χρόνια μας χωρίζουν από την ημερομηνία που θα σημάνει τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. 19  Μαίου 1919,  ήταν τότε που ο Κεμάλ Μουσταφά αποβιβαζόταν στην Σαμψούντα του Πόντου και ξεκινούσε η 3^η και πιο σκληρή φάση της Γενοκτονίας.

Επίσης φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από την Επανάσταση των μπολσεβίκων στη Ρωσία τον Οκτώβριο του 1917. Επέλεξα να εστιάσω στη σημερινή μου ομιλία στο γεγονός της κατοχής της Τραπεζούντας από τους Ρώσους τον Απρίλιο του 1916 και το πώς η Οκτωβριανή Επανάσταση των μπολσεβίκων απέβη μοιραία για τους Ελληνες του Πόντου. Μια όχι και τόσο γνωστή πτυχή της ιστορίας μας, που όμως προκάλεσε το πρώτο μεγάλο προσφυγικό ρεύμα προς την Ελλάδα. 150.000 και πλέον Ελληνες πρόσφυγες κατέφυγαν το 1919-1920  στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το 1914 , με το ξέσπασμα του Α΄ παγκοσμίου πολέμου η Τουρκία τάχθηκε στο πλευρό της Γερμανίας. Τότε ήταν που ξεκίνησαν οι μεγάλες διώξεις κατά των Ελλήνων της Δυτικής Μικράς Ασίας – γνωστές είναι οι φρικαλεότητες στη Φώκαια και στην Ανατολική Θράκη. Τον εκτοπισμό τους , για στρατιωτικούς λόγους όπως ελέχθη, επιβλέπουν οι ίδιοι οι Γερμανοί.

Οι Γερμανοί εξωθούσαν τους Τούρκους στον εκτοπισμό των Ελλήνων από τα παράλια της Μικράς Ασίας γιατί απώτερος στόχος τους ήταν να κάνουν την Τουρκία γερμανική αποικία και να πάρουν τον πλούτο από τα χέρια των Ελλήνων και των Αρμενίων. Σε επίσημα γερμανικά αρχεία διαβάζουμε <<Αδειάστε τη Μικρά Ασία από τα ιθαγενή στοιχεία που σας στέκονται εμπόδιο , είσαστε δάσκαλοι στην τέχνη της εκκένωσης. Και εμείς θα αντικαταστήσουμε αυτούς τους σκύλους τους Έλληνες, τους ταραχοποιούς και άπληστους, µε καλούς και τίμιους , εργατικούς Γερμανούς, υποταγμένους και υπάκουους...>>.

Παράλληλα με τις εκτοπίσεις στην Ανατολική Θράκη και Δυτική Μικρά Ασία , οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις, υποστηριζόμενες από τη Γερμανία, επιτέθηκαν στα ρωσικά παράλια του Εύξεινου Πόντου.

Για τη Ρωσία που είχε βρεθεί στο ίδιο στρατόπεδο με τους Αγγλους, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, τους Αμερικανούς  , η κατάληψη της Τραπεζούντας είχε μέγιστη στρατηγική σημασία καθώς μέσω του λιμανιού της πόλης οι Τούρκοι μετέφεραν τα εφόδια για τα στρατεύματά τους στον Καύκασο. Η πολιορκία της Τραπεζούντας από 30.000 και πλέον  Ρώσους στρατιώτες ξεκίνησε στις 1 Απριλίου 1916 ενώ στις 5 Απριλίου τα ρώσικα στρατεύματα έμπαιναν στην πόλη. Ο Βαλής της Τραπεζούντας Τζαμάλ Αζμή παραδίδει την πόλη στο Μητροπολίτη Χρύσανθο λέγοντας ότι την επιστρέφει στους Έλληνες, από τους οποίους οι πρόγονοί του την είχαν πάρει.

Στα δύο χρόνια της ρωσικής κατοχής της Τραπεζούντας ο μητροπολίτης Χρύσανθος διοίκησε με αξιοθαύμαστη δικαιοσύνη, προστατεύοντας τους Τούρκους πολίτες από αντίποινα και περιθάλποντας Έλληνες πρόσφυγες από το δυτικό Πόντο.

Και αναφέρομαι σε πρόσφυγες από το δυτικό Πόντο γιατί ενώ στον ανατολικό η είσοδος των Ρώσων στην Τραπεζούντα προκάλεσε την αποχώρηση των Τούρκων από την περιοχή , με αποτέλεσμα η πόλη της Τραπεζούντας αλλά και ο ευρύτερος ανατολικός Πόντος να βρίσκουν την κανονικότητά τους (τα μαγαζιά ανοίγουν, οι άνθρωποι επιστρέφουν στις δουλειές τους κ.λ.π.) , δε συνέβαινε το ίδιο και στο δυτικό Πόντο.

Οι τούρκοι, όπως ήταν αναμενόμενο ,  ξέσπασαν όλο το μένος τους εναντίον των χριστιανών στο δυτικό Πόντο, εξαπολύοντας διωγμούς , λεηλασίες, σφαγές και καταρτίζοντας τάγματα εργασίας, τα γνωστά μας ΄΄αμελέ ταμπουρού΄΄ ή τάγματα λευκού θανάτου. Συμβουλάτοράς τους ο γερμανός στρατηγός Λίμαν Φον Σάντερς.

Ο Αυστριακός πρόξενος της Αμισσού αναφέρει ότι ο εκτοπισμός των Ελλήνων της ποντιακής καταγωγής θα έχει στην Ευρώπη μεγαλύτερη απήχηση ακόμη και από αυτές τις αγριότητες εναντίον των Αρμενίων (1915)…

Ενώ ο Γερμανός πρόξενος της Αμισσού Kückhoff  ενημέρωνε στις 16 Iουλίου 1916  το υπουργείο Eξωτερικών, στο Bερολίνο ότι ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός της Σινώπης και της παραλιακής περιοχής της επαρχίας Kαστανομής έχει εξοριστεί. Οποιος δε δολοφονείται, πεθαίνει ως επί το πλείστον από τις αρρώστιες και την πείνα στις πορείες θανάτου»...
Αουσβιτς εν ροή, αποκάλεσε εκείνες τις πορείες Θανάτου ο ακαδημαικός Ενεπεκίδης.

Eκτός από τους διωγμούς, τις εκτοπίσεις, τις αγχόνες και την ισοπέδωση των ελληνικών χωριών το διάστημα εκείνο έγιναν σε όλη την περιοχή του Πόντου ευρείας έκτασης προσπάθειες εξισλαμισμού.

Και ενώ όπως είδαμε ο ανατολικός Πόντος , με την άφιξη των Ρώσων , είχε ξαναβρεί τους ρυθμούς του ,η Οκτωβριανή Επανάσταση που ξέσπασε το 1917 έμελλε να επηρεάσει την κατάσταση στην Τραπεζούντα. Οι άσχημες κοινωνικές συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια στη Ρωσία που έφερε επαναστατικές αναταράξεις, με κατάληξη την  εκθρόνιση του τσάρου.  Οι μπολσεβίκοι θα καταλάβουν την εξουσία

Μετά την επανάσταση οι Ρώσοι άρχισαν σταδιακά να εγκαταλείπουν τον Πόντο. Χιλιάδες ήταν οι Ελληνες που ακολούθησαν τον Ρωσικό στρατό κατά την υποχώρησή του.

Οι Νεότουρκοι εντωμεταξύ συνέχιζαν ανενόχλητοι το γενοκτονικό τους έργο.

Η συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ που υπογράφεται στις αρχές Μαρτίου του 1918 , μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας και των συμμάχων της , συνέπεσε με το πρώτο παμποντιακό συνέδριο  που γινόταν στη Μασσαλία και διεκδικούσε ανεξάρτητο  κράτος στην περιοχή του Πόντου.

Εκείνη η συνθήκη μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας αποβαίνει εις βάρος της Ρωσίας. Η Ρωσία χάνει τεράστια εδάφη. Μεταξύ αυτών ήταν και τα εδάφη της Υπερκαυκασίας και του Πόντου. Η Τραπεζούντα επιστρέφεται στην Τουρκία.

Ο τακτικός τουρκικός στρατός κάνει  την επίσημη είσοδό του στην πόλη, ενώ ρωσικό άγημα του αποδίδει τις απαραίτητες τιμές, παρουσία του μεράρχου Καζίμ Καραμπεκίρ και του  μητροπολίτη Χρύσανθου.

Τα ρώσικα στρατεύματα  υπολογίζεται ότι ακολουθούν περί τους 150.000 Ελληνες  πρόσφυγες . Κατέφυγαν στα  ρωσικά εδάφη και εγκλωβίστηκαν  εκεί . Περίμεναν  τη σωτηρία ή το θάνατο, γυμνοί , πεινασμένοι , άρρωστοι, εν μέσω του εμφυλίου που είχε ξεσπάσει στη Ρωσία, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση.

Παρά τις εκκλήσεις των προξενικών Αρχών, της Γενικής Αρμοστείας Κωνσταντινουπόλεως, ακόμη και των συμμαχικών Αρχών προς την ελληνική κυβέρνηση να βοηθήσει τους πρόσφυγες, διαθέτοντας πλοία για τη μεταφορά τους και την περίθαλψή τους, στην Ελλάδα οι απαντήσεις παρέμεναν αρνητικές.

Μετά από πολλές πιέσεις ο Βενιζέλος θα εγκρίνει τη μεταφορά των Ελλήνων του Καυκάσου. Το πρώτο κύμα Ποντίων προσφύγων ήρθε στην Ελλάδα το 1919-1920 από τα παράλια του Καυκάσου, το Βατούμ και το Σοχούμ και εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Στις 19 Μαίου 1919 ο Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα και εξαπολύσει τρομερούς διωγμούς εναντίον των χριστιανών. Η 3^η φάση της Γενοκτονίας έχει ξεκινήσει, η οποία θα ολοκληρωθεί το 1922 με τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1994, επί Πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου».

Η εξόντωση του Ποντιακού Ελληνισμού κατά την περίοδο 1914-1923 από το τουρκικό καθεστώς, ενώ πληροί όλα τα στοιχεία μιας Γενοκτονίας, έτσι όπως αυτή ορίζεται και από τον ΟΗΕ , δεν έχει ακόμα αναγνωρισθεί διεθνώς, εκτός μεμονωμένων εξαιρέσεων.

Η Γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολίας είναι ιστορικά τεκμηριωμένη. Η διεθνής αναγνώρισή της είναι σήμερα επιβεβλημένη όσο ποτέ, για να μην επαναληφθούν τα εγκλήματα του πρόσφατου παρελθόντος , κατά της ανθρωπότητας.


http://www.koinignomi.gr/news/koinonia/2017/05/22/epivevlimeni-i-diethnis-anagnorisi-tis.html

http://www.koinignomi.gr/news/koinonia/2017/05/20/o-eyxeinos-pontos-timise-tin-imera-mnimis-tis-genoktonias-ton-pontion.html

http://www.logotypos.gr/%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1/%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF-%CE%BC%CE%BD%CE%AE%CE%BC%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B9%CE%BC%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CF%83%CF%8D%CF%81%CE%BF.html

https://cyclades24.gr/2017/05/lampadiforia-pontioi-mnimh-syros/

Στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2017 ο σύλλογος Εύξεινος Πόντος της Σύρουε

Με σύμμαχο τον καλό καιρό ο σύλλογός μας συμμετείχε και φέτος στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου.
.
Για πρώτη φορά ο σύλλογός μας συμμετείχε στην παρέλαση μαζί με το σύλλογο Μικρασιατών Σύρου , θέλοντας έτσι να δείξουν την κοινή ιστορία που συνδέει τους δύο συλλόγους.

Είναι η δεύτερη συνεργασία των δυο συλλόγων μετά την αδελφοποίηση στην οποίαν προχώρησαν οι δύο σύλλογοι. Είχε προηγηθεί η δεντροφύτευση στη θέση Αυγό (κοντά στο στρατόπεδο -πρώην αμερικάνικο ορφανοτροφείο εγγύς ανατολής). 

Ανοιξε φτερά στη Βόρεια Ελλάδα ο σύλλογος Ποντίων & Βορειοελλαδιτών Σύρου ΄΄Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ΄΄

Με μια συνδιοργάνωση άνοιξε τα φτερά του ο σύλλογος Ποντίων & Βορειοελλαδιτών Σύρου και εκτός του νησιού. Συγκεκριμένα την Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017 στη δημοτική βιβλιοθήκη της Αλεξανδρούπολης , παρουσίασε το βιβλίο ΄΄Τα Βάσανα Μικρώνμ Ανθρώπων. Από τον Εβρο στη Σύρο-Παιδοπόλεις΄΄ μαζί με το σύλλογο της Νέας Χηλής ΄΄Αγιος Γεώργιος΄΄ , πολιτιστικού συλλόγου της ακριτικής πόλης του βορά.

Το βιβλίο το οποίο αναφέρεται στη φιλοξενία μικρών παιδιών από τον ακριτικό Εβρο στις παιδοπόλεις της Σύρου , την περίοδο του εμφυλίου πολέμου , παρουσιάστηκε στην κατάμεστη αίθουσα της βιβλιοθήκης Αλεξανδρούπολης. Η πρόεδρος του συλλόγου της Σύρου κ. Ουρανία Πανταζίδου , αφού ευχαρίστησε την πρόεδρο του συλλόγου ΄΄Αγιος Γεώργιος΄΄ κ. Γεωργία Κυριακίδου , αναφέρθηκε στο πως έφτασε στα χέρια της το υλικό που είχε στην κατοχή του ο αείμνηστος Δημήτρης Χάλαρης (συγγραφέας του βιβλίου)  και το πως αυτό το υλικό παραχωρήθηκε στο σύλλογο και έγινε βιβλίο.

Οπως ανέφερε η κ. Πανταζίδου , τη στήριξη για την έκδοση του βιβλίου  τη βρήκε στο πρόσωπο του τέως Νομάρχη Νίκου Ζαμπουνίδη, ο πατέρας του οποίου ήταν ένα από τα παιδιά των παιδοπόλεων της Σύρου.

Στο σύντομο χαιρετισμό της η πρόεδρος του συλλόγου της Νέας Χηλής επεσήμανε ότι ΄΄δεχτήκαμε την πρόταση της κ. Πανταζίδου , γιατί είναι πολύ σημαντικό να μαθαίνουμε την ιστορία μας . Και το σημερινό θέμα είναι άγνωστο, κυρίως  στις νεότερες γενιές.΄΄.  

Στη συνέχεια ο λόγος δόθηκε σε κάποια από τα παιδιά εκείνα, ασπρομάλληδες παππούδες σήμερα , οι οποίοι ξεδίπλωσαν τις μνήμες τους και  ταξίδεψαν τους παρευρισκόμενους , από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στο λιμάνι της Ερμούπολης , στη Σύρο, τη δύσκολη περίοδο του 1947-1950. Οι μνήμες ακόμη νωπές, μίλησαν με ιδιαίτερη θέρμη και συγκίνηση για τη Σύρο και τους ανθρώπους της.

Στο λόγο του ο κ. Φάνης Μαλκίδης, Διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών, μίλησε - βιωματικά - για την περίοδο εκείνη, την περίοδο όπου διχάστηκαν ομοαίματοι. Την περίοδο όπου  τα παιδιά ήταν τα μεγάλα θύματα , καθώς χιλιάδες υφαρπάχτηκαν από τους αντάρτες  και οδηγήθηκαν στις χώρες του ανατολικού μπλοκ ενώ  άλλα για τις 52 παιδοπόλεις της Φρειδερίκης.

Στο τέλος της παρουσίασης οι μουσικοί Νίκος Ζέγος και Χρήστος Αλεξανδρής τραγούδησαν τη ΄΄Φραγκοσυριανή ΄΄, του Μάρκου Βαμβακάρη και το ΄΄Σύρα-Ερμούπολη΄΄ του Αντώνη Ρούσσου ενώ η υπεύθυνη της βιβλιοθήκης κ. Καίτη Μακρή διάβασε μικρά αποσπάσματα από το θεατρικό έργο  που έχει γράψει η κ. Πανταζίδου,  με αφορμή το βιβλίο.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ε.ΠΟ.ΦΕ.(Ενωση Πολιτιστικών Φορέων Εβρου)

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε μεταξύ άλλων και η πρόεδρος του συλλόγου Μεταξάδων κ. Φανή Παυλούδη. , όπως και το 2011 , στην παρουσίαση του βιβλίου στην Ποσειδωνία της Σύρου . Τότε ο πολιτιστικός σύλλογος των Μεταξάδων είχε χορέψει Θρακιώτικους χορούς.

Ο σύλλογος θέλει να απευθύνει ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους στήριξαν την εκδήλωση.



https://www.youtube.com/watch?v=8fsMRbNPfhg&feature=youtu.be

https://radiomax.gr/%CF%81-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B6%CE%AF%CE%B4%CE%BF%CF%85-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%84%CE%B5%CF%84%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B7-15-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B7-%CF%80/

http://www.alexpolisonline.com/2017/03/blog-post_80.html

Δενδροφύτευση με συμβολισμό

Την Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2017 ο Σύλλογος Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ και ο Σύλλογος Μικρασιατών Σύρου πραγματοποίησαν προγραμματισμένη δενδροφύτευση στη θέση ΄΄Αυγό΄΄ κοντά στο στρατόπεδο.

Ως γνωστόν το στρατόπεδο ήταν το αμερικάνικο ορφανοτροφείο της Εγγύς Ανατολής όπου φιλοξενήθηκαν χιλιάδες προσφυγόπουλα - ελληνόπουλα και αρμενόπουλα - μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η συμβολική αυτή δράση διοργανώθηκε στη μνήμη εκείνων των παιδιών.

Ο Δήμος συμπαραστάθηκε στην πρωτοβουλία της δενδροφύτευσης , διαθέτοντας δύο υπαλλήλους καθώς και σκαπτικά εργαλεία και νερό - για το πρώτο πότισμα – ενώ η Δ/νση Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου προσέφερε τα δενδρύλλια.

Έκοψαν την πίτα τους οι Πόντιοι της Σύρου

 Την Κυριακή 15 Ιανουαρίου έκοψε την πίτα του ο σύλλογος Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου Ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ.

Τους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν τα μέλη του ΔΣ και ο Αντιπρόεδρος κ. Εμμανουήλ Τελώνης στην κατάμεστη αίθουσα  του συλλόγου στο Κάτω Μάννα, εκπροσωπώντας την πρόεδρο κ. Ουρανία Πανταζίδου, η οποία το διάστημα αυτό βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη, προετοιμάζοντας το έδαφος για μελλοντικές συνεργασίες με συλλόγους της ακριτικής αυτής πόλης.

Στον απολογισμό της προηγούμενης χρονιάς , μεταξύ άλλων ο κ. Τελώνης , αναφέρθηκε :

-       Στην τροποποίηση του καταστατικού, σε μια προσπάθεια εξωστρέφειας του συλλόγου , καθόσον το νέο καταστατικό δίνει τη δυνατότητα και σε άτομα μη ποντιακής καταγωγής να ασχοληθούν με το σύλλογο. Το επόμενο βήμα του συλλόγου ήταν  να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες ώστε ο σύλλογος να εγγραφεί στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος. Η ανανέωση συνεχίστηκε με τη μετακόμιση σε νέο χώρο στο Κάτω Μάννα. Ο φιλόξενος και ζεστός αυτός χώρος έγινε τόπος συνάντησης των μελών και των φίλων του συλλόγου αλλά και ο χώρος όπου τα παιδιά και οι έφηβοι των χορευτικών τμημάτων συναντούν τους φίλους τους.

-       Στη λαμπαδηφορία που πραγματοποιεί ο σύλλογος κάθε χρόνο στις 19 Μαίου , τιμώντας την  Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Την πομπή , η οποία διέσχισε τον παραλιακό δρόμο της Ερμούπολης συνόδεψε τμήμα των προσκόπων, ενώ δια θαλάσσης ομάδα του Ομίλου Φουσκωτών και Ταχυπλόων Σκαφών Σύρου. Τις εκδηλώσεις μνήμης συμπλήρωσαν  η επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Ταξιαρχών, ενορία προσφυγικού συνοικισμού στη Σύρο, η ομιλία για τη σημασία της ημέρας αυτής εντός του ναού, η κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο Μικρασιατικής Μνήμης καθώς και η  μουσικοθεατρική παράσταση , σε σενάριο της προέδρου κ. Πανταζίδου, βασισμένο στο ημερολόγιο του δάσκαλου Ζαχαρία Δρόσου. Η παράσταση αφορούσε τη φιλοξενία χιλιάδων προσφυγόπουλων - ελληνόπουλων και αρμενόπουλων - στο αμερικάνικο ορφανοτροφείο , μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

-    Στη συνεργασία με το σύλλογο Μικρασιατών Σύρου, στην  παρουσίαση του βιβλίου «Τραπεζούντα: το διαμάντι της Ανατολής» του Θοδωρή Δεύτου, μια συνεργασία που ελπίζουμε ότι θα έχει και συνέχεια καθώς ο σύλλογος , όπως επεσήμανε ο κ. Τελώνης έκανε πρόταση αδελφοποίησης των δυο προσφυγικών συλλόγων για πιο στενή συνεργασία, μεταφέροντας την ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ.

-                -          Στην πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου του Μάννα παραμονές της εορτής του αγίου           Ανδρέα , κατά την οποία έγινε φιλική συνάντηση των δυο συλλόγων στην αίθουσά μας. Ο            σύλλογος του Μάννα προσέφερε λουκουμάδες ενώ ο ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ,  ως αντίδωρο          , προσέφερε το παραδοσιακό κέρασμα «Βαρβάρα».

-      Τελειώνοντας ο κ. Τελώνης αναφέρθηκε στη συμμετοχή του συλλόγου - ως συνδιοργανωτή -  στον τηλεμαραθώνιο που διοργάνωσε η Αιγαίο Ραδιοτηλεόραση για τα προσφυγόπουλα της Ειδομένης καθώς επίσης και στη λειτουργία του παιδικού θεατρικού εργαστηρίου το οποίο λειτουργεί αδιάκοπα από το 2010 και στη συμμετοχή του χορευτικού τμήματος, στη συναυλία της ποντιακής καταγωγής καλλιτέχνιδος Μελίνας Ασλανίδου.

                                                                        2017

Ο σύλλογος αισιοδοξεί ότι η νέα χρονιά θα φέρει και την ονοματοδοσία ενός δρόμου της Ερμούπολης σε οδό Ευξείνου Πόντου, ένα αίτημα του συλλόγου από το Σεπτέμβριο του 2014. Στον προγραμματισμό των δράσεων για τη νέα χρόνια εντάσσεται η πρόθεση για κοινή δεντροφύτευση του Συλλόγου Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου και του Συλλόγου Μικρασιατών Σύρου στην περιοχή ΄΄Αυγό΄΄ κοντά στο στρατόπεδο (πρώην αμερικάνικο ορφανοτροφείο Εγγύς Ανατολής), αλλά και οι ενέργειες και οι συνεννοήσεις, ώστε να υποδεχθεί ο λαός της Σύρου το σύμβολο των Ποντίων, την εικόνα της Παναγίας Σουμελά.

Κλείνοντας ο Αντιπρόεδρος προσκάλεσε τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου να παραστούν στο σινάφι προς τιμήν του προστάτη του συλλόγου Αγίου Ευγενίου, την Κυριακή 22 Ιανουαρίου στον Ι.Ν. Αγίων Αναργύρων στο Μάννα.  

Την πίτα ευλόγησαν ο πατέρας  Αντώνης Χάλαρης, της ενορίας των Αγίων Αναργύρων του Μάννα, συνεπικουρούμενος από τον πατέρα Δημήτρη Τρουμπετάκη, πρώην ιερέα του Ι.Ν. Αγίου Ιωάννη της Ποσειδωνίας.  

Το φλουρί έτυχε στον π. Αντώνη Χάλαρη, ο οποίος έλαβε ως αναμνηστικό δώρο το ημερολόγιο του Συλλόγου και ένα βιβλίο.  

Ευχάριστη νότα της βραδιάς η βράβευση του κ. Δουλγέρη Πρόδρομου -εκ των πρώτων μελών του Συλλόγου - ως ελάχιστο δείγμα αναγνώρισης της συνεχούς και αδιάλειπτης παρουσίας του στο Σύλλογο. 

Στην εκδήλωση του Συλλόγου παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο εκπρόσωπος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου κ. Μάρκος Δαδάος, ο Αντιδήμαρχος Σύρου – Ερμούπολης κ. Μάριος Βουτσίνος και εκπρόσωποι των Συλλόγων Μικρασιατών και Κρητών Σύρου.

Ο σύλλογος Ποντίων & Βορειοελλαδιτών Σύρου τιμά τον προστάτη του Αγιο Ευγένιο

Ο σύλλογος προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του στο σινάφι που θα τελεστεί  με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Ευγενίου του εκ Τραπεζούντος, προστάτη του συλλόγου , στον Ιερό Ναό του Μάννα την Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2017.

Ο αντιπρόεδρος του συλλόγου κ. Μάνος Τελώνης θα αναφερθεί στη ζωή του αγίου . 

Θα ακολουθήσει κέρασμα από το σύλλογο.


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ
του κ. Εμμανουήλ Τελώνη

Εκτός από τη συμβολή του Πόντου στην ιστορία, τη μυθολογία, τη λαογραφία, την επιστήμη, την τέχνη και τα γράμματα σε ολόκληρη τη μακραίωνη πορεία του ελληνισμού, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί και η συμβολή του στην εδραίωση και διάδοση του χριστιανισμού στην Ανατολή.

Πολύ νωρίς, μετά την Πεντηκοστή και το σχηματισμό της πρώτης Εκκλησίας συναντάμε τον Απόστολο Ανδρέα με τον αδελφό του Πέτρο να διδάσκει το λόγο του Θεού στη Σινώπη και τη Σαμψούντα, από τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες οργανώνονται μεγάλες μονές και προσκυνήματα με εξέχουσα τη μονή της Παναγίας Σουμελά, ενώ στον Πόντο και την ευρύτερη περιοχή έζησε, έδρασε ή μαρτύρησε ένα μεγάλο πλήθος Αγίων προσώπων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μεταξύ άλλων ο Όσιος Νίκων ο «Μετανοείτε», η Αγία Βαρβάρα, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Χριστόφορος, ο Μέγας Βασίλειος, ο Άγιος Αντώνιος ο Στουδίτης, ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, αλλά και ο Άγιος Ευγένιος ο Τραπεζούντιος, τη μνήμη του οποίου τιμά σήμερα ο Σύλλογος Ποντίων και Βορειοελλαδιτών Σύρου «Ο Εύξεινος Πόντος».

Ο Άγιος Ευγένιος είναι ο πολιούχος Άγιος της Τραπεζούντας, προστάτης των Μεγάλων Κομνηνών και δεύτερος Επίσκοπος της πόλης, αν θεωρήσουμε πρώτο τον ιδρυτή της, τον Απόστολο Ανδρέα. Έζησε την περίοδο των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιλιανού (284-311 μ.Χ), γνωστοί για τους δριμύτατους διωγμούς που είχαν εξαπολύσει εναντίον των χριστιανών. Στην Τραπεζούντα διορισμένος διοικητής της Ανατολής ήταν ο Λυσίας, ο οποίος εφάρμοσε στην περιοχή ευθύνης του την αντιχριστιανική αυτοκρατορική πολιτική με απόλυτη αυστηρότητα. Ο Ευγένιος και οι συναθλητές του, Κανίδιος, Ουαλεριανός και Ακύλας, όχι μόνο δεν συμμορφώθηκαν στις αυτοκρατορικές προσταγές, άλλα παρακινούσαν τους Χριστιανούς να εκδηλώνουν χωρίς φόβο την πίστη τους και τους ειδωλολάτρες να πιστέψουν στον Εσταυρωμένο. Και οι τέσσερις άντρες υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια, αρνούμενοι κατηγορηματικά την πρόταση του Λυσία να αλλαξοπιστήσουν, για να σωθούν.

Για να μην κερδίσει η νέα θρησκεία έναντι της ειδωλολατρίας κι άλλους οπαδούς, ο Λυσίας διέταξε τη σταύρωση του Ευγενίου και στη συνέχεια τον αποκεφαλισμό του την 21^η Ιανουαρίου του 292 μ.Χ. Από τον 9^ο αιώνα καθιερώθηκε να εορτάζεται εκτός από την ημέρα του μαρτυρίου του και η ημέρα των γενεθλίων του στις 24 Ιουνίου κι έτσι μαζί με τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή αποτελούν ίσως τους μόνους Αγίους της Ορθοδοξίας που εορτάζεται και η γέννησή τους.

Η λαϊκή αφήγηση έχει διασώσει πλήθος θαυμάτων του Αγίου Ευγενίου που έσωσαν την πόλη της Τραπεζούντας από επιδρομές και ασθένειες, αλλά και ευεργετικών παρεμβάσεών του σε μεμονωμένες περιπτώσεις ανθρώπων. Η φήμη του Αγίου ήταν τόσο διαδεδομένη στην Τραπεζούντα, ώστε κατά τη διάρκεια της γιορτής του συγκεντρώνονταν χιλιάδες προσκυνητές, ενώ στα πανηγύρια προς τιμή του συμμετείχε όλος ο τοπικός πληθυσμός. Εξάλλου και τα νομίσματα της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας απεικόνιζαν από τη  μια πλευρά τη μορφή του Αγίου Ευγενίου και από την άλλη του αυτοκράτορα. Ο Ιουστινιανός σεμνύνονταν τόσο πολύ τον Άγιο Ευγένιο, ώστε έδωσε το όνομα του στο υδραγωγείο της πόλης.

Ο πρώτος ναός του Αγίου Ευγενίου, που χτίστηκε προς τιμή του, βρισκόταν κοντά στο πατρικό του σπίτι. Η Μονή του Αγίου Ευγενίου υπήρξε κατά τη διάρκεια της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας (1204-1461) ένας από τους σημαντικότερους ναούς της πόλης στον οποίο η αυτοκρατορική οικογένεια στέφονταν, παντρεύονταν, μόναζε, και θάβονταν. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αλέξιος Α΄ (1204-1222), αμέσως μόλις ίδρυσε την Αυτοκρατορία του, στέφθηκε συμβολικά αυτοκράτορας με κάθε επισημότητα στο ναό του Αγίου Ευγενίου. Στη μονή του Αγίου Ευγενίου λειτούργησε μάλιστα και η φημισμένη αστρονομική σχολή της Τραπεζούντας με αστρονόμους και μαθηματικούς. Η ανοδική πορεία ναού και μονής διακόπτεται απότομα, όταν μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461, ο σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ μετέτρεψε το ναό του Αγίου Ευγενίου σε τζαμί.

Από τότε σίγησαν οι καμπάνες της εκκλησίας του πολιούχου Τραπεζούντας. Στην παραλία των Πετρωτών της Ροδόπης και στη Δράμα κτίστηκαν νέες εκκλησίες του Αγίου Ευγενίου, ενώ στην Καλαμαριά τιμάται ο Ευγένιος ως πολιούχος Άγιος. Έτσι περίπου 540 χρόνια μετά την μετατροπή του ναού του σε τζαμί και περίπου 98 χρόνια μετά τη γενοκτονία και τον βίαιο ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου, οι καμπάνες του Αγίου Ευγενίου ήχησαν και πάλι, για να μας θυμίζουν το φωτεινό παράδειγμα της άθλησης, της προσήλωσης στο στόχο, της επιμονής και της καρτερικότητάς του.